Jakie są rodzaje napojów roślinnych?

Pytanie: „Który napój roślinny jest najlepszy?” jest trochę jak pytanie o to, który but jest najlepszy. Wszystko zależy bowiem od tego, dokąd się wybierasz.

Rzecz w tym, że dziś napoje można zrobić z niemal wszystkiego... z orzechów, zbóż, nasion, roślin strączkowych – wystarczy dodać wodę i zmiksować. Nie wszystkie napoje roślinne są jednak identyczne. Jedne idealnie się pienią w cappuccino, inne zmieniają konsystencję kawy. Jedne obfitują białko, natomiast inne składają się głównie z wody z cukrem.

W ramach tego artykułu omówię podstawowe rodzaje napojów roślinnych. Nie znajdziesz tu żadnych przepisów – choć podam do nich odnośniki – ale dowiesz się, jakie są ich właściwości, dlaczego warto ich używać i jaki mają smak. Wypróbowałem już wszystkie i niektóre były… powiedzmy… interesujące!

Jakie są rodzaje napojów roślinnych?

Podzieliłem je na trzy kategorie.

1. Ulubieńcy ogółu: Dostępne są w każdym sklepie spożywczym. Są one wszechstronne i popularne nie bez powodu.
2. Wschodzące gwiazdy: Nowsze, jednak coraz bardziej popularne napoje. Coraz większa część użytkowników jest nimi zafascynowana.  
3. Specjały: Do szczególnych potrzeb lub zastosowań.

Dla każdego rodzaju napoju przedstawiam:

• Kluczowe cechy
• Profil smakowy
• Kiedy i dlaczego kupować (lub dlaczego nie warto tego robić)
• Link do przepisu Mylky, jeśli chcesz przygotować dany napój samodzielnie

Warto powtórzyć, że nie ma jednego, „najlepszego” wyboru. Wszystko zależy od tego, do czego chcesz wykorzystać dany napój. Ja sam wybieram różne ich rodzaje w zależności od przeznaczenia.

Ulubieńcy ogółu

Te odmiany można spotkać wszędzie. Są popularne, bowiem sprawdzają się w większości sytuacji.

Napoje owsiane – idealne do kawy

Jeśli jakiś napój roślinny stał się tak popularne jak jego standardowe odpowiedniki, to jest to napój owsiany. Dzieje się tak z dobrego powodu: pieni się on jak marzenie.

Profil smakowy: Łagodny, lekko słodki, subtelne nuty zbożowe. Naturalna słodycz pochodzi ze skrobi zawartej w owsie – jedni ją doceniają, inni nie zauważają.

Wartość odżywcza: Około 1–1,5 g białka na 100 ml, około 6–7 g węglowodanów. Warto o tym wiedzieć, jeśli monitorujesz poziom cukru we krwi.

Idealny do:

• Kawy – Latte i cappuccino stają się kremowe i zyskują delikatną piankę
• Smoothie – lekka, niewymuszona słodycz
• Płatków śniadaniowych, granoli i owsianki – oczywiste połączenie
• Pieczenia – sprawdza się w większości wypieków

Mniej odpowiedni do:

• Sosów pikantnych (chyba że wolisz lekko słodki ton)
• Gdy chcesz zmaksymalizować ilość białka

Warto wiedzieć: Zbyt mocno zmiksowany napój owsiany może nabrać nieodpowiedniej konsystencji z powodu zawartości skrobi. Z mikserem Mylky (przy programie 60 sekund) nie stanowi to problemu; jeśli miksujesz ręcznie, rób to krótko.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój owsiany

Napój migdałowy – lekki przysmak

Napój migdałowy jest niezwykle popularny ze względu na swoją lekkość. Można do porównać do roślinnego odpowiednika napoju o obniżonej zawartości tłuszczu. Niewiele kalorii w szklance sprawia, że jest ulubionym napojem osób, które dbają o linię. Pamiętaj jednak: dostępne w sprzedaży napoje migdałowe często zawiera tylko 2–5% migdałów. Resztę stanowią woda i dodatki.

Profil smakowy: Subtelnie orzechowy, lekko słodki. Odmiany kupione w sklepie są często wodniste, natomiast te przygotowane w domu (z dużą ilością migdałów) są kremowe i wyraźnie orzechowe.

Wartość odżywcza: Około 15–20 kcal na 100 ml, jednak prawie bez białka (0,3–0,5 g). Domowy napój z dużą zawartością orzechów jest znacznie bardziej odżywczy.

Idealny do:

• Lekkich, owocowych koktajli
• Płatków zbożowych i granoli
• Lekkich deserów
• Kontrolowania ilości przyjmowanych kalorii

Mniej odpowiednie do:

• Kawy – ma tendencję do rozwarstwiania się
• Dań wytrawne – smaki rzadko są ze sobą zgodne
• Kiedy potrzebujesz białka

Warto wiedzieć: Różnica między kupnymi a domowymi napojami migdałowymi jest ogromna. Kiedy pierwszy raz przygotowałem napój z ponad 100 g migdałów na litr, byłem zdumiony – to był zupełnie inny produkt.

Przepisy na napoje migdałowe:

• Standardowy napój migdałowy
• Napój migdałowy w stylu Baristy

Napój sojowy – tytan białka

Napój sojowy uznaje się za oryginalny napój roślinny. Jest dostępny od dawna i jako jedyny jest często wymieniany w „oficjalnych wytycznych” żywieniowych. Zawartość 3–4 g białka na 100 ml sprawia, że jest najbardziej zbliżony do standardowych napojów białkowych.

Profil smakowy: Lekko fasolowy, kremowy, stosunkowo neutralny. Fasolowy charakter to kwestia przyzwyczajenia – niektórzy szybko go akceptują, inni natomiast nie.

Wartość odżywcza: Najwyższa zawartość białka i kompletny profil aminokwasów. Nie zawiera naturalnych cukrów (chyba że zostały one dodane).

Idealny do:

• Zastosowań uniwersalnych – pieczenie, gotowanie, do koktajli, kawy itp.
• Kiedy potrzebujesz białka
• Stosowania jako zamiennik standardowych produktów nabiałowych w przepisach w stosunku 1:1
• Po wysiłku fizycznym

Mniej odpowiedni:

• Jeśli nie lubisz smaku fasoli
• Jeśli masz alergię lub nietolerancję soi

Warto wiedzieć: Surowy napój sojowy nie jest ani smaczny, ani odpowiedni dla Ciebie – trzeba go podgrzać, aby dezaktywować niektóre substancje. Z Mylky przygotowanie bazy jest szybkie, ale następnie warto krótko ją zagotować. Więcej szczegółów znajdziesz w przepisie.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój sojowy

Napój z nerkowców – tajna kremowa broń

Nerkowce nie są najbogatsze w białko, jednak ich kremowej konsystencji nie da się przebić. Maślana faktura w odpowiednim zastosowaniu może zdziałać cuda.

Profil smakowy: Łagodny, lekko orzechowy, niemal maślany. Pasuje praktycznie do wszystkiego.

Wartość odżywcza: Około 1 g białka na 100 ml i zdrowe tłuszcze, przy czym kaloryczność wzrasta wraz z konsystencją.

Idealne do:

• Gęstych sosów – do makaronów, curry, zup
• Kawy, ponieważ jest kremowy, ale nie ciężki
• Deserów – puddingów, lodów, musów
• Gdy potrzebny jest bogaty smak

Mniej odpowiedni:

• Dla osób, które chcą ograniczyć spożycie kalorii
• Dla osób zmagających się z alergią na orzechy (technicznie rzecz biorąc, chodzi o nasiona, jednak często traktowane są one jako orzechy)

Warto wiedzieć: Nerkowców nie trzeba moczyć – przygotowanie napoju jest dzięki temu łatwiejsze niż w przypadku migdałów.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój z nerkowców

Wschodzące gwiazdy

Niektóre warianty napojów szybko zyskują popularność – każdy z nich ma w sobie coś niezwykłego.

Napój kokosowy – tropikalne (ale...)

Mam tu na myśli pitny napój kokosowy, a nie gęstą bazę kokosową w puszce, używaną do gotowania.

Profil smakowy: Wyraźny smak kokosa, słodki i tropikalny. Albo się go kocha, albo nienawidzi – trudno o coś pomiędzy.

Wartość odżywcza: Wersja do picia jest zaskakująco lekka (w przeciwieństwie do wariantu w puszce). Około 20 kcal na 100 ml, niska zawartość białka.

Idealny do:

• Tropikalnych koktajli
• Dań inspirowanych kuchnią azjatycką
• Matcha latte – dobrze komponuje się ze słodyczą
• Gdy uwielbiasz smak kokosa

Mniej odpowiedni do:

• Neutralnej kawy, ponieważ smak jest dość wyrazisty
• Wytrawnych dań kuchni zachodniej
• Gdy nie lubisz kokosa

Warto wiedzieć: Używam go dla urozmaicenia, nie natomiast na co dzień. Powtórzę raz jeszcze – napoju tego nie należy mylić z bazą kokosową w puszce.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój kokosowy

Napój grochowy – ulubiony napój miłośników fitness

Jest to stosunkowo nowy napój – szczególnie popularny wśród osób ćwiczących, ze względu na zawartość 2–3 g białka na 100 ml i praktycznie zerową zawartość węglowodanów.

Profil smakowy: Zaskakująco neutralny i łagodny. Napój powstaje na bazie żółtego groszku (nie natomiast zielonego z zamrażarki).

Wartość odżywcza: Wysoka zawartość białka, dobry profil aminokwasowy, niemalże całkowity brak węglowodanów.

Idealny do:

• Spożycia po treningu
• Kawy (zaskakująco smaczny)
• Uzupełnienia diety niskowęglowodanowej z naciskiem na białko
• Dań wytrawnych

Mniej odpowiedni:

• Dla osób, które poszukują czegoś łatwo dostępnego, ponieważ nie jest to jeszcze napój dostępny wszędzie
• Osób świadomych, że nieco trudniej przygotować go w domu

Warto wiedzieć: Marki takie jak WUNDA i Sproud przejęły inicjatywę w kwestii napojów grochowych. Oczywiście, można samemu przyrządzić taki smakołyk dzięki Mylky.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój grochowy

Napój konopny – smak, do którego trzeba się przyzwyczaić

Nie, nie ma on efektu odurzającego (0% THC). Jego smak jest jednak... wyjątkowy – w dobrym tego słowa znaczeniu, zwłaszcza gdy już się do niego przyzwyczaisz.

Profil smakowy: Ziemisty, trawiasty, orzechowy. Jest to smak nabyty, jednakże satysfakcjonujący.

Wartość odżywcza: Ok. 2 g białka na 100 ml, kompletny profil aminokwasów, kwasy omega-3 i omega-6. Pożywny.

Idealny do:

• Zielonych koktajli, w których dobrze sprawdza się ziemisty smak
• Owsianki z bananem i cynamonem
• Jeśli bierzesz pod uwagę stosunek kwasów omega-3 do omega-6
• Dań wytrawnych

Mniej odpowiedni do:

• Kaw, gdyż smaki mogą się ze sobą kłócić
• Deserów – ziemistość może być rozpraszająca
• Dla osób, które nie lubią mocnych smaków

Warto wiedzieć: Daj sobie kilka tygodni. Jeśli napój nie przypadnie Ci do gustu, spróbuj czegoś innego.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój konopny

Specjały

Nie dla każdego, jednak w odpowiednich sytuacjach mogą okazać się niezastąpione.

Napój ryżowy – przyjaciel alergików

Nie jest to najbardziej odżywczy napój, ale najmniej alergizujący: nie zawiera bowiem glutenu, orzechów i soi. Często napój ryżowy jest jedyną opcją dla osób zmagających się z wieloma alergiami.

Profil smakowy: Słodki, wodnisty, neutralny. Dość słodki – cukry zawarte w ryżu uwalniają się podczas mieszania.

Wartość odżywcza: Niska zawartość białka (0,3–0,5 g), wysoka zawartość węglowodanów (9–10 g na 100 ml).

Idealny dla:

• Osób zmagających się z wieloma alergiami
• Dzieci lubiących słodkie smaki (nie należy jednak przesadzać ze względu na arsen zawarty w ryżu)
• Kiedy nic innego nie działa

Mniej odpowiedni dla:

• Osób skupionych na zapotrzebowaniu na białko
• Osób będących na dietach niskowęglowodanowych
• Do większości codziennych zastosowań

Warto wiedzieć: Można traktować ten napój jako opcję awaryjną, jeśli nie masz innego wyboru.

Przepis od Mylky: Przygotuj napój ryżowy

Napój z orzechów makadamia – luksusowa opcja

To trochę jak francuski szampan wśród napojów roślinnych: pyszny i drogi. Jest też kremowy (więc to już nie jest prawdziwy szampan!).

Profil smakowy: Bogaty, subtelnie słodki, maślany. Czysty luksus.

Wartość odżywcza: Niska zawartość białka, jednak obfituje w korzystne tłuszcze. Bogaty w kalorie, zwłaszcza w wersji kremowej.

Idealny do:

• Deserów, które mają robić wrażenie
• Luksusowej kawy
• Dań na specjalne okazje

Mniej odpowiedni do:

• Codziennego użytku (chyba że dysponujesz dużym budżetem)
• Dla osób skupionych na zapotrzebowaniu na białku

Warto wiedzieć: Orzechy makadamia są drogie – zarówno w postaci gotowego napoju, jak i jako surowiec. To raczej przysmak niż produkt codziennego użytku.

Sposób przygotowania: Nie ma osobnego przepisu na napój, ale bazę z napoju migdałowego można z łatwością wykorzystać z orzechami makadamia.

Szybkie porównanie

Rodzaj napoju	Białko (na 100 ml)	Kalorie (na 100 ml)	Główne zalety	Uwagi
Napój sojowy	3–4 g	40–50	Uniwersalny i proteinowy	Smak fasoli
Napój grochowy	2–3 g	25–30	Nadaje się do treningu i diet niskowęglowodanowych	Nie jest jeszcze powszechnie dostępny
Napój konopny	2 g	30–40	Omega i zielone koktajle	Ziemisty smak
Napój owsiany	1–1,5 g	40–50	Kawa i pieczenie	Węglowodany
Napój z nerkowców	1 g	40–60	Kremowe sosy	Zawartość kalorii
Napój migdałowy	0,3–0,5 g	15–20	Koktajle i lekkie napoje	Niska zawartość białka
Napój kokosowy	0,3–0,5 g	20	Tropikalne koktajle	Wyrazisty smak
Napój ryżowy	0,3–0,5 g	45–50	Alergie	Wysoka zawartość cukru
Napój z orzechów makadamia	~0,5 g	50–70	Luksusowe przysmaki	Drogi

Nadaje się do...?

Nie wszystkie napoje roślinne nadają się do wszystkiego. Oto krótki przewodnik.

Do kawy

Rodzaj napoju	Odpowiedniość	Dlaczego?
Napój owsiany	⭐⭐⭐⭐⭐	Najlepsza piana, najbardziej stabilny
Napój migdałowy (Barista)	⭐⭐⭐⭐	Smaczny w formie kremu
Napój z nerkowców	⭐⭐⭐⭐	Dobra kremowość
Napój grochowy	⭐⭐⭐	Zaskakująco odpowiedni
Napój sojowy	⭐⭐⭐	Działa, ale nie jest najlepszym rozwiązaniem
Napój kokosowy	⭐	Przytłaczający smak
Napój konopny	⭐	Zderzenie smaków

 

Do koktajli

Rodzaj koktajlu	Najlepsze dopasowanie	Dlaczego?
Owocowe i lekkie	Napój migdałowy	Lekki, świeży
Kremowy i deserowy	Napój z nerkowców	Aksamitna konsystencja
Energia i śniadanie	Napój owsian	Węglowodany pomagają
Zielone i odżywcze	Napój konopny	Stosunek kwasów omega i ziemistość
Tropikalne	Napój kokosowy	Dopasowany smak

 

Do pieczenia

Rodzaj napoju	Odpowiedniość	Dlaczego?
Napój sojowy	⭐⭐⭐⭐⭐	Najlepszy zamiennik 1:1
Napój owsiany	⭐⭐⭐⭐	Sprawdza się w większości dań
Napój migdałowy	⭐⭐⭐	Lżejszy i bardziej puszysty
Napój kokosowy	⭐⭐	Tylko jeśli lubisz smak kokosa

 

Do dań wytrawnych

Rodzaj napoju	Odpowiedniość	Dlaczego?
Napój z nerkowców	⭐⭐⭐⭐⭐	Kremowe sosy/zupy
Napój sojowy	⭐⭐⭐⭐	Neutralny i stabilny
Napój grochowy	⭐⭐⭐⭐	Nadaje się do wytrawnych dań
Napój owsiany	⭐⭐	Głównie do słodkich dań
Napój kokosowy	⭐⭐	Głównie dania azjatyckie

 

Zrobić samodzielnie czy kupić?

To chyba najważniejsze pytanie, które należy rozważyć, jeśli poważnie traktujesz napoje roślinne. Wyróżnić można znaczące różnice między napojem domowym a kupnym – pod względem ceny, smaku i zawartości.

Co otrzymasz, gdy przygotujesz napój samodzielnie?

• Znacznie większy udział składników surowych
• • Napój migdałowy kupiony w sklepie: 2–5% migdałów.
  • Domowy: 10% lub więcej. Różnica w smaku i konsystencji jest ogromna. To samo dotyczy owsa, nerkowców i innych.
• Bez zbędnych dodatków
  • Kupny: woda, 2% surowców, olej, stabilizatory, emulgatory, substancje wzbogacające.
  • Domowej roboty: surowe składniki + woda (+ ewentualnie szczypta soli/słodzika daktylowego).
• Świeży napój smakuje lepiej – bardziej kremowa konsystencja i wyraźniejszy smak surowych składników.
• Znacznie mniejsze koszty – przybliżona cena za litr napoju roślinnego wynosi od 7 do 15 złotych, podczas gdy napój przygotowywany w domu kosztuje zaledwie kilka złotych.

...są też i wady

• Okres przydatności – Produkt domowej roboty zachowuje świeżość przez 3–5 dni. Nieotwarte opakowanie kupione w sklepie zachowuje świeżość przez kilka miesięcy.
• Brak wzbogacania witaminami/minerałami – wapń/B12/D nie są dodawane (chyba że zadbasz o to samodzielnie).
• Planowanie – musisz przygotować nowe partie na czas.
• Napój może ulegać rozwarstwieniu w kawie – Bez stabilizatorów napój może ulegać rozwarstwieniu, szczególnie w gorącej/kwaśnej (zdarza się to częściej w przypadku migdałów niż owsa).

Rozwiązanie: Mylky

Dlaczego opracowaliśmy Mylky? Między innymi dlatego, że eliminuje największą wadę samodzielnego przygotowania napojów – czas i kłopoty związane namaczaniem, miksowaniem i odcedzaniem.

Z Mylky możesz przygotować świeży napój roślinny w 60 sekund. Dodaj płatki owsiane/migdały/nerkowce itp., naciśnij przycisk i gotowe. Bez sitka i kłopotów.

Teraz regularnie przygotowuję świeże napoje, bo dosłownie zajmuje to chwilę. Kiedy miksowałem i odcedzałem napoje ręcznie, rzadko miałem na to wystarczająco czasu – był też problem z kartonami.  

Czy warto inwestować w ten produkt?

Zależy to od spożycia napojów. Jeśli codziennie używasz napojów roślinnych – do kawy, koktajli, wypieków itp. – produkt zwraca się w ciągu kilku miesięcy dzięki oszczędnościom. Jeśli rzadko używasz takich napojów, produkty ze sklepu zapewne okażą się w zupełności wystarczające.

Sprawdź tutaj jak działa Mylky i przekonaj się czy jest to rozwiązanie dla Ciebie.

Który napój roślinny jest „najlepszy”?

Generalnie rzecz biorąc, wszystko sprowadza się do tego, że najlepszy napój roślinny to taki, który najlepiej odpowiada Twoim potrzebom.

• Idealna kawa – Owies
• Białko – Soja lub groch
• Mało kalorii – Migdały
• Kremowość – Nerkowce
• Luksus — Orzechy makadamia

Być może, tak jak ja, będziesz używać różnych wariantów napoju do różnych celów. Nie jest to skomplikowane i może dać ogrom satysfakcji.

Największą zaletą napoju roślinnego, zwłaszcza jeśli przygotowujesz je samodzielnie, jest swoboda eksperymentowania. Wypróbuj różne połączenia. Płatki owsiane i nerkowce dadzą bardziej kremowy napój. Migdały i odrobina kokosa nadadzą tropikalnego akcentu. Nie bój się próbować różnych połączeń!

Moja ostatnia rada: Zacznij od wariantu, który najlepiej odpowiada Twojemu głównemu celowi. Daj swoim kubkom smakowym kilka tygodni na delektowanie się danym napojem. Następnie przejdź do kolejnego etapu i spróbuj czegoś nowego. Pozwoli Ci to poszerzyć smakowe horyzonty.

I pamiętaj: jeśli któryś z napojów nie przypadnie Ci do gustu, to nic złego. Nie wszystkie z nich muszą być Twoimi ulubionymi.

Teraz twoja kolej

Jaki jest Twój ulubiony napój roślinny? Znalazłeś(-aś) już jakieś nieoczekiwane połączenia? A może wciąż szukasz idealnego napoju?

Jeśli spodobał Ci się przewodnik i chcesz samodzielnie rozpocząć swoją przygodę, sprawdź Mylky. Dzięki jego wykorzystaniu przygotowanie napoju zajmuje około 60 sekund — uzyskujesz świeży smakołyk bez jakichkolwiek trudności. Właśnie dlatego tak lubię to rozwiązanie.

Miłego przygotowywania! ☕🥛